هوشمندی رقابتی نظارت مداوم بر محیط و شرایط مربوط به یک سازمان و شرکت به منظور شناسایی و استفاده از فرصت ها و همچنین شناسایی تهدید ها و خطرات برای دوری از آنها می باشد. هوشمندی رقابتی برای دستیابی به اهدافش فرایندی را دنبال می کند که استفاده از اطلاعات مناسب، درزمان و قالب مناسب محور اصلی آن را تشکیل می دهد.

این فرایند مجموعه ای از اقداماتی است که در نهایت باید به گرفتن تصمیمات استراتژیک و مهم منجر شود.

فرایند هوشمندی رقابتی شامل 5 محور اساسی می باشد:

1.     شناسایی نیازها (که بر محور نظارت و تحقیق استوار می باشد)

2.     جستجو

3.     جمع آوری

4.     پردازش و تحلیل

5.     اشاعه (داخلی، خارجی، در سطح مدیران)

 هوشمندی رقابتی به سازمانها و شرکت ها کمک می کند که در عصر انفجار و آلودگی اطلاعات، به اطلاعات مفید و مهم مورد نیازشان از طریق شناسایی روش ها و ابزار هوشمندی رقابتی دست یابند، تصمیم بگیرند و عمل کنند.  

جمع آوری و استفاده از اطلاعات برای دستیابی به خوشبختی و آسایش از زمانهای قدیم در خدمت انسانها و ملت ها بوده. یکی از مثال های قدیمی که می توان به آن اشاره کرد مارکوپولو می باشد. یکی از بزرگترین و تاثیرگذارترین جهانگردان غربی، جوانی ۲۴ ساله که چین را در می نوردد و مشاور کوبیلایی خان بزرگ و حتی فرمانده یکی از شهرهای بزرگ چین می شود. نوشته هایش تحت عنوان "کتاب شگفتیها" یا "عجایب" آسیا را به اروپاییان می شناساند. مارکو به تمام اطلاعات جدید توجه می کرد و زندان فرصتی شد برای نگارش عجایب.